کوهنوردی
کوهنوردی یکی از ورزشها یا ازجمله تفریحات است. برای برخی نیز کوهنوردی بهعنوان شغل محسوب میشود. پیمایش مسیرهای فنی در کوهستان با استفاده از ابزارهای فنی و درگیر شدن با مسیرهای سنگی و یخی را کوهنوردی مینامند.
کوه پیمایی به معنای راه پیمایی در کوه است و با کوهنوردی تفاوت دارد به بالا رفتن یا پایین آمدن بهصورت پیاده از ارتفاعات طبیعی کوهپیمایی گفته میشود. در تعریف کوه باید ذکر کرد که به ارتفاعات بیش از ۶۰۰ متر از زمینهای اطراف هر منطقه کوه گفته میشود و به بلندترین قسمت هر کوه قله میگویند.
یک کوه میتواند یک یا چند قله داشته باشد که در یک خط الراس قرارگرفتهاند. معمولاً به بلندترین قله، قلهٔ اصلی گفته میشود و سایر قلب در یک خط الراس را قلههای فرعی مینامند. در کوهنوردی شرط سنی وجود ندارد. در ضمن این رشته ورزشی سن بازنشستگی هم ندارد.
هرکسی با هر توانایی میتواند بهعنوان تفریح یا انجام کار حرفهایی به کوه برود اما کوهنوردی دارای قواعد و اصول است و بهتر است هرکسی قبل از شروع کوهنوردی با اصول کوهنوردی آشنا شود. هر فردی با هر سطح از توانایی درزمینهٔ کوهنوردی نیاز به آشنایی این قواعد و اصول دارد.
کوه پیمایی درعینحال که رشته مفرحی میباشد اما گاهی شاهد حوادث تلخ این رشته بودهایم. یکی از این حوادث تلخ میتواند آسیبهای اسکلتی عضلانی آن باشد. آشنا نبودن با کوه و کوهنوردی و در کنار آن آشنا نبودن با اصول آن باعث ایجاد برخی آسیبهای اسکلتی عضلانی جبرانناپذیر میشود و گاهی شما را از صحنه ورزش خارج میکند.
کتاب “کوهنوردی و آسیبهای اسکلتی عضلانی شایع” با هدف معرفی رشته کوهنوردی و آشنایی با آسیبهای شایع آن تألیف شده است و امیدوار هستیم تا با خواندن این کتاب بخشی از خطرات احتمالی کوهنوردی را به حداقل برسانید.
کوهنوردی و آسیب های اسکلتی عضلانی شایع-انتشارات نرسیی
کوهنوردی و لذت کوهنوردی
کوه پیمایی یا کوهنوردی فعالیتی است که هرکسی با دید متفاوتی به آن مینگرد. بعضیها بهعنوان تفریح به آن نگاه میکنند. بعضیها بهعنوان یک ورزش سالم و عدهای دیگر بهعنوان یک ماجراجویی خطرناک. اما نکته مشترکی که همه این دیدگاهها را به هم نزدیک میکند درسی است که همه کوهنوردان خواسته یا ناخواسته از آن یاد میگیرند و آن درس زندگی است.
کسی که تصمیم صعود به قلهای را میگیرد باید مراحل مختلفی را طی کند که درست مانند طی کردن مراحل مختلف در زندگی برای رسیدن به یک هدف میباشد. مانند زندگی که هر فردی باید هدفی را انتخاب کند یک کوهنورد باید قله صعودش را انتخاب کند و برای رسیدن به قله یا هدف موردنظر احتیاج به یک برنامهریزی دقیق و حسابشده دارد.
در کوه پیمایی مواردی همچون پوشاک مناسب، آب و غذای کافی، وسایل امداد و نجات، بررسی وضعیت آبوهوا و بررسی توانمان برای صعود و در زندگی مواردی همچون کار و تحصیلات، سلامت جسم و روان و بررسی مشکلات احتمالی پیش رو و چگونگی فائق آمدن بر آنها از آن جمله میباشد.
یک کوهنورد یاد میگیرد که چه در زندگی و چه در کوه باید با قدمهای محکم، یکنواخت و ثابت به سمت هدف حرکت کرد. یاد میگیرد که باید در مسیر حرکتش از زیباییهای اطرافش هم لذت ببرد. یاد میگیرد که فقط میتواند به خودش تکیه کند. یاد میگیرد که در موقع خستگی و در اوج ناامیدی یک تجدیدقوای کوچک میتواند دوباره امید و قدرت رسیدن به هدف را به او بازگرداند و مهمترین نکته اینکه یاد میگیرد که فقط پشتکار و تحمل خستگی میتواند او را به قله و هدفش برساند.
کوهنوردی و آسیبهای اسکلتی عضلانی شایع
هیچکس بهتر از یک کوهنورد نمیداند که رسیدن به هدف موردنظر در زندگی چه احساس لذت بخشی به انسان میدهد، احساسی که سرشار از شادی سبکبالی، اعتمادبهنفس و امید به زندگی میباشد و این احساس به آدم انگیزه انتخاب کردن قله و هدف بلندتری را میدهد.
مهمترین درسی که ما میآموزیم مغرور نبودن است چون وقتی از بالای یک قله اطراف خود را نگاه میکنیم، پی به بزرگی و قدرت خداوند میبریم دنیایی که در آن زندگی میکنیم چقدر بزرگ و زیبا میباشد و پی میبریم که ما قطره آبی بیش در مقابل این اقیانوس نیستیم
آرامش روحی را در کوهستان جستجو کنیم
کوه، یکی از بزرگترین منابع سرور و شادی است کوهستان راهی آسان برای حفظ و ارتقای سلامت روان، پیش روی ما گذاشته است ،کوه شفابخش است و قدم زدن در آن فشارهای روحی را کم کرده و نگرانیها را از بین میبرد. کوهنوردی باعث انگیزه و میل به زندگی، تقویت اعتمادبهنفس و در کل خوشبینی به آینده در انسان میشود.
کوه پیمایی و قدم زدن در طبیعت به شما انرژی میدهد تا احساس آرامش کنید و از سرزندگی و شادابی خود لذت ببرید و با هر آنچه در زندگی بهویژه در محیط کارتان روی میدهد بهآسانی برخورد نمایید. تحقیقات نشان داده است افرادی که فعالیت ورزشی مانند کوهنوردی را بهطور منظم و مرتب انجام میدهند دارای احساس خشنودی بیشتر، اعتمادبهنفس و برداشت بهتری از خویش هستند.
پیش بهسوی آرامش
کوهنوردان عموماً افرادی خوشاخلاق و شاداب و مهربان هستند زیرا مسمومیت ناشی از هوای آلوده شهر با تنفس عمیق هوای کوهستان از خون زایل میشود و تمام سلولهای بدن با جریان سریع خون پر اکسیژن شسته و شاداب شده بهعلاوه موجب رفع رخوت و سستی از جسم و روح میگردد. در حین کوهنوردی هورمونهایی مانند اندورفینها و سروتونین در خون افزایش یافته و با اثرات ضد درد خود قادرند در فرد کوهنورد نشاط و نیرو ایجاد کنند.
کوه پیمایی منظم و مرتب اندورفینها را که باعث احساسات مثبت درمانی میشود در خون وارد میکند. این ماده خاصیت آرامبخشی . کوهنوردیهای طولانیمدت و مداوم موجب تحریک مغز برای تولید هورمونهایی به نام اندورفین میشود و موجب قطع درد و ایجاد حالت شادابی در افراد میگردند و به او کمک میکند تا خود را از تنشها و نگرانیها و اضطرابها رها سازد.
انجام کوهنوردی آرام و طولانی بهطور منظم و مرتب در پایان هر هفته میتواند در عرض چند هفته حال شما را بسیار بهبود بخشد. گاهی مواقع حتی نگاه کوتاهی به طبیعت (کوهستان جنگل باغ) فشار زندگی روزمره را در وجود شما از بین میبرد.
در یک مقاله در نشریه بینالمللی اپک تایمز (مورخ ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۰) بیان شد که تحقیقات نشان میدهد صحنههای آرامبخش از طریق ایجاد تغییراتی در جریان و گردش خون، موجب آرامش در مغز میشوند.
افسردگی کمتر با کوهنوردی و کوهپیمایی بیشتر
بالا رفتن میزان آمار و ارقام افسردگی در شهرهای بزرگ ارتباط مستقیمی با دور بودن انسان از طبیعت دارد. طبیعت، موجب ایجاد آرامش شادی و نشاط میشود و بر رفتارها و احساسات انسان تأثیر مثبت میگذارد. آزمایشهای متعدد روانپزشکی نشان داده است کسانی که فعالیتهای ورزشی منظم و مرتب مانند پیادهروی کوهنوردی دویدن آرام انجام میدهند کمتر به افسردگی دچار میشوند.
ورزشهای هوازی ازجمله کوهپیمایی، پیادهروی، دوچرخهسواری، دویدن، حرکات نرمشی، ازجمله ورزشهای بسیار مؤثر در درمان طبیعی افسردگی به شمار میآیند. هنگامیکه فرد فعالیتهای کوه پیمایی و سنگنوردی را با پشتکار و علاقه انجام میدهند این امر موجب رهایی او از احساس ناکامی و دلسردی میشود.
کوهنوردی منظم، خواب نیروبخش
ورزشهایی مانند پیادهروی، کوه پیمایی ، دویدن آرام و شنا کردن میتوانند کمککننده در داشتن خواب آرام و نیروبخش باشد. انجام تمرینهای ورزشی منظم و مرتب مانند کوهنوردی و پیادهروی به تنظیم ریتمهای طبیعی بدن و نیز آرامش اعصاب کمک میکند. برای رفع خستگی جسمانی حاصل از کار زیاد با کوهنوردی آرام و طولانی احساس آرامش خواهیم نمود. همچنین دردهای جزئی را که مانعی برای خواب خوش است ،برطرف خواهند ساخت.
در تقویت اعتمادبهنفس و خوشبینی بیشتر پیشقدم شویم.
تحرک تمام اندامهای بدن در هنگام کوه پیمایی حیاتبخش است و به سلولهای بدن نشاط و جان میدهد. کوه پیمایی باعث انگیزه و میل به زندگی، تقویت اعتمادبهنفس و در کل خوشبینی به آینده در انسان میشود.
مهارتهای روانشناسی در کوهنوردی
کوهنوردی بهواقع ورزشی ذهنی میباشد و هدف مطالب زیر نشان دادن برخی مهارتهای روانی است که به یاری آنها قادر خواهید بود ایمنتر و با لذت بیشتر کوهنوردی کنید.
این مهارتها عبارتاند از:
- کنترل اضطراب
- اعتمادبهنفس
- تمرکز حواس
- حل مشکلات
همانند مهارتهای جسمانی مهارتهای روانی نیز قابل یادگیری هستند و بعضی افراد آنها را سادهتر از دیگران میآموزند.
مهارتهای کنترل اضطراب
همه کوهنوردان تأثیرات منفی اضطراب را در مراحلی از کوهنوردی تجربه کردهاند و به سهولت میتوانند نمونههایی از این تأثیرات منفی را به یادآورند. این تأثیرات طیفی از حالتهای دلشوره (ناشی از خستگی) تا واهمه از رفتن به مسیری را در برمیگیرد که کاملاً در حد تواناییهای کوهنورد قرار دارد. اما اگر بتوان بر خود مسلط شد اضطراب جنبههای فایده مند بسیاری هم در بردارد. علائم اضطراب معمولاً به دو شکل نمود پیدا میکند
۱. نگرانی
۲ برانگیختگی روحی
اساساً نگرانی پندارها یا تصوراتی از ناکامی یا سقوط را در برمیگیرد حالآنکه برانگیختگی روحی بخشی از سازوکار طبیعی دفاع بدن به شمار میرود واکنش شناخته شده” بجنگ یا مغلوب میشوی. علائم برانگیختگی روحی شامل موارد ذیل است:
- افزایش آدرنالین
- خشکی دهان
- عرق نشستن بر کف دستها
- نیاز به دفع ادرار
این علائم بهخودیخود بد هستند برای مثال افزایش آدرنالین ضربان قلب را افزایش میدهد. درنتیجه اکسیژن بیشتری به بافتهای عضلانی میرسد که به آن نیاز میباشد. افزایش عرق بر روی منافذ پوست نیز احتمال پارگی پوست را کاهش میدهد و دفع ادرار وزنی را که با خود حمل میکنید پایین میآورد. از سویی دیگر بالا رفتن میزان آدرنالین باعث کشیدگی عضلات هم میشود. ازاینروست که گاه کوهنوردان مضطرب دچار گرفتگی عضلات میشوند.