Description

حرکت شناسی فیزیولوژی مفاصل

حرکت شناسی فیزیولوژی مفاصل

مقدمه حرکت شناسی فیزیولوژی مفاصل

مدتی بسیار کم از حضورم در گروه تربیت‌بدنی دانشگاه تهران نگذشته بود که مسئولیت تدریس درس حرکت‌شناسی به عهده‌ام گذاشته شد. این ایام با زمانی مقارن شد که دانشجویان ورودی سال ۱۳۶۶، این درس را می‌گذراندند. از آن روزها به طور دقیق بیست سال می‌گذرد. منابع درسی در آن کلاس، كتاب تألیفی استاد بزرگوار جناب آقای دکتر تندنویس بود.

مدت‌ها آن کتاب را تدریس کردم. بعد از چند نیمسال، تدریس آنچه آموخته بودم بازخوانی کردم آرام‌آرام به‌سوی منابع دیگری نیز رفتم منابعی که بهترین بودند. منابعی که علی‌رغم تازگی و نوآوری‌هایشان هنوز به دست ترجمه سپرده نشده بودند با دقت هر چه بیشتر و ژرفای هر چه عمیق‌تر مطالب را در ذهن خود نهادینه کرده تا در تملک کامل خویش گیرم و ازآن‌پس پیوسته در منابع مختلف در جستجو بودم تا از یافته‌های جدید دقیقه‌ای را فروگذار نکرده باشم.

سالیان تدریس که از ده، گذشت احساس کردم که می‌توانم آن آموخته‌ها را بر سپیدی کاغذ نقش زنم. چه دریغم آمد که تجربه بیش از ده سال تدریس و سال‌ها مطالعه را نانوشته رها گردانم. باید از تضییع یافته‌ها جلوگیری می‌کردم و آنچه پیش روی دارید، ثمره آن سال‌ها تلاش است.

درست بعد از بیست سال تدریس (بهمن ۶۶ تا بهمن، ۸۶ که البته علاوه بر دانشگاه تهران شامل دانشگاه‌های دیگر نیز بوده است، به فکر نوشتن مقدمه‌ای بر این منبع درسی افتاده‌ام دانشجویان عزیز در تمام این دوران همیشه همراهم بوده‌اند و با جملاتی که حاکی از رضایت آنان بوده است سعی در تشویقم داشته‌اند.

خود نیک می‌دانم آنچه آنان می‌پندارند و بر زبان می‌آورند، نیستم و هنوز در سرآغاز راهی ایستاده‌ام که آن را نهایتی نیست، چه دانش و طریقت دانشجویی را نه آغازی است و نه پایانی همیشه کوشیده‌ام تا شاید همانی شوم که دیگران در من می‌جویند اگر چه می‌دانم و چه نیک می‌دانم که از پندار شوق‌انگیز آنان بسیار فاصله دارم

اثر حاضر متضمن چهار بخش است:

بخش نخست به مسائل عمومی و شناخت حرکت‌شناسی تخصیص یافته، در بخش دوم به اسکلت محوری و حرکات آن پرداخته‌ام در بخش سوم نگاهی عمیق به اندام فوقانی و حرکات آن داشته‌ام بخش چهارم کتاب نیز اندام تحتانی و حرکات آن را مورد بحث قرار می‌دهد کل مطالب در شانزده فصل ارائه شده است.

بخش اول حرکت شناسی فیزیولوژی مفاصل

اسکلت

اسکلت در حکم داربست بدن است و بدون وجود آن حرکت از انسان سلب می‌شود. اسکلت انسان از ۲۰۶ قطعه استخوان به وجود آمده کــه به‌وسیله مفاصل به یکدیگر متصل می‌شوند اسکلت وظایفی، چند را در بدن به انجام می‌رساند که به‌طورکلی می‌توان آنها را به دو دسته، یعنی وظایف بیولوژیکی و وظایف مکانیکی تقسیم نمود. شرح وظایف بیولوژیکی اسکلت خارج از بحث ماست.

وظایف مکانیکی اسکلت انسان

وظايف مكانيكي اسكلت شامل موارد زیر است:

(الف) محافظت از اعضای داخلی

ب) تحمل وزن بدن

(ج) شکل‌دادن به حرکات بدن

الف) وظیفه محافظت اسکلت از اعضای داخلی به وسیله شکل‌گیری خاص استخوان‌ها صورت می‌پذیرد کانال نخاعی از روی هم قرارگرفتن مهره‌ها به وجود می‌آید و از نخاع محافظت می‌کند جمجمه از ۸ قطعه استخوان به وجود می‌آید و از مغز نگهداری می‌نماید. قفسه سینه از دنده‌ها و جناغ سینه و مهره‌های پشتی به وجود  آمده و از اعضایی مانند قلب و شش‌ها محافظت

می‌نماید حفره لگن نیز از دستگاه ادراری و تولیدمثل نگهداری می‌کند. ب یکی دیگر از وظایف مکانیکی استخوان‌ها تحمل وزن بدن است. برای تحمل وزن بدن اسکلت همکاری نزدیکی با عضلات دارد.

ج) شکل‌دادن به حرکات انسان از وظایف بسیار مهم اسکلت است که ارتباط زیادی با شناخت حرکات و بیومکانیک پیدا می‌کند استخوان‌های شرکت‌کننده در اسکلت مانند اهرم‌هایی هستند که می‌توانند در محل مفاصل نسبت به هم…

مطالعه بیشتر